Leven met een beenamputatie

Voor de beenamputatie

Lees wat er gebeurt in aanloop naar een geplande amputatie en hoe u zich kunt voorbereiden.

Voor de beenamputatie
Samenvatting

Jezelf voorbereiden op een geplande amputatie

U weet misschien al een tijdje dat u een amputatie moet ondergaan. U hebt het hier waarschijnlijk moeilijk mee, maar u staat er tijdens deze moeilijke periode in uw leven niet alleen voor. We willen u helpen om u voor te bereiden op deze stap. Lees wat er gebeurt als een been wordt geamputeerd, wie er voor u zorgt en vooral wat er daarna gebeurt.

Kom in contact met specialisten

Kom in contact met specialisten

Hoewel het zo belangrijk is, realiseren veel mensen zich niet dat u invloed kunt hebben op wie u gaat behandelen. Uw zorgteam bestaat uit iedereen die voor u zorgt tijdens en na de amputatie. Het team draait om uw orthopedisch adviseur, die ook het proces coördineert. Het is belangrijk dat u zich laat behandelen door specialisten met veel ervaring met op gebied van beenamputatie. Hier informeren wij u over het algemene behandeltraject en de verschillende taken van alle betrokkenen. Onze lijst helpt u in contact te komen met de juiste specialisten en u kunt onze checklist gebruiken om ervoor te zorgen dat u alle stappen heeft overwogen.

Oorzaken van een amputatie

De meest voorkomende oorzaken van een beenamputatie

Een amputatie is het afzetten van een lichaamsdeel in gezond weefsel. Het kan ook een amputatie door het gewricht zijn (exarticulatie). Zo´n amputatie is nodig wanneer een ziek lichaamsdeel niet meer kan genezen en wanneer het leven van de patiënt in gevaar is. Oorzaken kunnen zijn: circulatieproblemen, infecties, trauma’s, kanker of congenitale afwijkingen van de ledematen.

In sommige van bovenstaande gevallen is de noodzaak van een amputatie enige tijd van tevoren bekend. Soms is een amputatie volkomen onverwachts zoals na een ernstig ongeluk.



Amputatie door circulatieproblemen

Amputatie door circulatieproblemen

De meest voorkomende oorzaak van amputaties in de westerse wereld zijn zogenaamde occlusieve arteriële ziekten. Afgezien van andere stofwisselingsziekten zoals diabetes, is wat bekend staat als "rokersbeen" een bekende occlusieve arteriële ziekte. Bij circulatieproblemen in de bloedsomloop is de toevoer van zuurstof naar het been niet meer voldoende. Als u hier last van heeft, ervaart u vaak pijn en vindt u lopen ongemakkelijk. Het been of de voet is kouder dan de rest van het lichaam en soms ook blauwachtig van kleur. Een onderbeenamputatie wordt alleen uitgevoerd wanneer de circulatie niet kan worden hersteld door andere vaatchirurgische procedures. Bij gedeeltelijke amputaties is het doel ook om de rest van de voet of het been te behouden.

Amputatie vanwege diabetes

Amputatie vanwege diabetes

Een diabetische voet is een van de meest voorkomende oorzaken van been- of voetamputaties. Maar hoewel steeds meer mensen ouder worden en het aantal personen met diabetes mellitus dus stijgt, blijft het aantal amputaties gelijk. Dit komt door een betere behandeling en nieuwe mogelijkheden.


Diabetes mellitus veroorzaakt over het algemeen meerdere elkaar versterkende aandoeningen.

  • Verminderde transpiratie zorgt ervoor dat de voeten en benen uitdrogen en de huid barst.

  • Suikerafzettingen in de zenuwen zorgen ervoor dat personen het gevoel verliezen, zodat ze geen scheuren en wonden meer opmerken.

  • Diabetes mellitus belemmert de wondgenezing ernstig.

  • Wanneer zweren worden blootgesteld aan stress, worden de wonden groter. Het weefsel raakt ontstoken en sterft af.

Ook bestaat het risico dat de voet en het been sneller ontstoken raken doordat de bloedcirculatie door diabetes wordt verstoord en de cellen afsterven.

Amputatie na een ongeluk

Amputatie na een ongeluk

De frequentie van amputaties na ongevallen – bijvoorbeeld arbeids- en verkeersongevallen – is in de westerse wereld aanzienlijk afgenomen. Daar zijn veel redenen voor, waaronder hogere normen voor gezondheid en veiligheid op het werk. Vooruitgang op het gebied van intensive care en chirurgie betekent dat de zenuwen, bloedvaten, botten en weke delen van gewonde lichaamsdelen in veel gevallen kunnen worden hersteld, zodat een amputatie als laatste redmiddel niet nodig is.

Amputatie door tumoren

Amputatie door tumoren

Amputaties als gevolg van kanker zijn relatief zeldzaam. In veel gevallen betreft het tumoren dichtbij de knie of in het gebied van de heup. Ongeveer de helft van alle amputaties in het gebied van heup en bekken zijn het gevolg van tumoren. Het doel van een amputatie in dergelijke gevallen is om het leven van de patiënt te redden door de verspreiding van kankercellen te voorkomen die andere delen van het lichaam zouden aantasten.

Amputatie na een infectie

Amputatie na een infectie

Amputaties als gevolg van een infectie zijn zeldzaam geworden sinds Louis Pasteur het effect van antibiotica in 1877 beschreef. De hoge antiseptische normen bij medische behandelingen en tetanusinjecties zijn een andere reden voor de afname. Desalniettemin moet u waakzaam zijn, zelfs met de kleinste blessure. Tekenen van ontsteking zijn onder meer roodheid, zwelling, koorts en pijn in een wond.
Controleer ook of uw tetanusinjectie nog actueel is. Het Robert Koch Instituut beveelt elke tien jaar een booster aan, of soms eerder als er wonden ontstaan. Neem in ieder geval contact op met uw arts.

Amputatieniveau

Het geschikte amputatieniveau wordt vastgesteld

De term amputatieniveau betekent de plaats waar een lichaamsdeel is geamputeerd. Het amputatieniveau is vóór de operatie vastgesteld door de arts en is gebaseerd op de reden van de amputatie.

In het geval van een geplande interventie wordt normaliter ook een orthopedisch adviseur geraadpleegd om te bepalen welk amputatieniveau het gunstigst is om een optimale prothese te vervaardigen.

Het amputatieniveau is namelijk een van de factoren voor het bepalen van de juiste prothese. Het bepaalt welke delen en gewrichten van uw been vervangen moeten worden door een prothese.



Voetamputatie

Voetamputatie

Er zijn meer dan twaalf verschillende amputatieniveaus in het voetsegment. Deze variëren van teenamputatie, via middenvoetamputatie tot amputatie van het hielbeen (tarsus).

Siliconen prothesen zijn een interessante mogelijkheid bij de verzorging van een voetamputatie. Het geeft de gebruiker de mogelijkheid om confectieschoenen te dragen.



Transtibial amputation (lower leg amputation)

Onderbeenamputatie (transtibiale amputatie)

Bij een onderbeenamputatie wordt het onderbeen afgezet. Hierbij worden het scheenbeen en het kuitbeen (resp. tibia en fibula) doorgesneden.

Een onderbeenprothese bestaat meestal uit een prothesevoet, adapters en verbindingselementen die samen met de prothesekoker een geheel vormen. De prothesekoker wordt op maat van de stomp gemaakt.

Een cosmetische overtrek maakt het geheel aantrekkelijk en draagt bij tot de acceptatie van de prothese.



Knieëxarticulatie

Knieëxarticulatie

Bij een kniedëxarticulatie is het been door het kniegewricht geamputeerd. Het dijbeen is nog volledig intact.

Een knieëxarticulatieprothese bestaat uit een prothesevoet, een protheseknie, adapters en verbindingselementen die samen met de prothesekoker een geheel vormen. De prothesekoker wordt op maat van de stomp gemaakt.

Een cosmetische overtrek maakt het geheel mooier om te zien en draagt bij tot de acceptatie van de prothese.



Transfemoral amputation (above-knee amputation)

Bovenbeenamputatie (transfemorale amputatie)

Bij een bovenbeenamputatie is het dijbeen doorgesneden. Afhankelijk van de lengte van de stomp is het gemakkelijker of moeilijker om een prothese te gebruiken.

Een bovenbeenprothese bestaat uit een prothesevoet, een protheseknie, adapters en verbindingselementen die samen met de prothesekoker een geheel vormen. De prothesekoker wordt op maat gemaakt van de stomp.

Een cosmetische overtrek maakt het geheel mooier om te zien en draagt vaak bij tot de acceptatie van de prothese.



Heupexarticulatie

Heupexarticulatie

Bij een heupexarticulatie wordt bij de operatie het volledige been weggenomen. Het bovenbeen wordt uit de heup genomen. Het aansturen van de prothese gebeurt vanuit de heup.

Een heupexarticulatieprothese bestaat uit een prothesevoet, een protheseknie, een heupscharnier en adapters en verbindingselementen om samen met de koker een geheel te vormen.

Een cosmetische overtrek maakt het geheel mooier om te zien en draagt vaak bij tot de acceptatie van de prothese. Ook helpen de zachte cosmetische materialen om comfortabeler te zitten.



Hemipelvectomie

Hemipelvectomie

Bij een hemipelvectomie wordt het hele been en ook een deel van het bekken weggenomen. In dit geval wordt een prothese aangestuurd door bewegingen vanuit het bekken en de rug.

Een prothese bij hemipelvectomie bestaat uit een prothesevoet, een protheseknie, een heupscharnier en diverse adapters en verbindingselementen die samen met de bekkenkorf een geheel vormen.

Een cosmetische overtrek maakt het geheel mooier om te zien en draagt vaak bij tot de acceptatie van de prothese. Ook helpen de zachte cosmetische materialen om comfortabeler te zitten.



Behandelteam

Deze experts staan voor u klaar en zorgen voor uw behandeling

Een team van experts met verschillende disciplines verzorgen uw behandeling voor en na de amputatie. We benoemen hier dit team en omschrijven de rol die zij spelen in uw behandeling.
Binnen dit team heeft de orthopedisch adviseur een spilfunctie. Wij adviseren u indien mogelijk al voor de amputatie contact met hem op te nemen.