Kol proteziyle yaşamak

Kol amputasyonundan sonra rehabilitasyon

Önce güdük yarasının düzgün bir şekilde iyileşmesi gerekir. Rehabilitasyon aşaması, iyileşme süreci birkaç hafta sonra tamamlandığında başlar. Kural olarak, bu altı aya kadar sürer.

Özet

Kol amputasyonundan sonra rehabilitasyon

Önce güdük yarasının düzgün bir şekilde iyileşmesi gerekir. Rehabilitasyon aşaması,iyileşme süreci birkaç hafta sonra tamamlandığında başlar. Genellikle altı aya kadar sürer.

Tedavi ekibiniz, iyileşme sürecinize bağlı olarak yoğun rehabilitasyona ne zaman başlayabileceğinize karar verecektir. Rehabilitasyon aşamasında, protez kullanabilmek için özel olarak hazırlanırsınız. Amaç, hayatınızın olabildiğince normal olabilmesi için size maksimum hareketlilik ve bağımsızlık sunmaktır. Bununla birlikte, başarılı bir rehabilitasyon için aktif katılımınız çok önemlidir. Motivasyonunuz ve yüksek derecede özgüveniniz de önemli bir faktör olabilir.

MyoTest

MyoTest ve myo-eğitimi

Modern kol protezleri, nesnelere seçici olarak yaklaşmanızı ve kavramanızı sağlar. Protez, bu hareketler için komutları güdükteki kaslardan alır. Protezin kontrolü kas kasılmaları yoluyla myoelectric ile gerçekleştirilir. Örneğin, güdükteki belirli bir kasın kasılması, elin açılmasına neden olur.

İlk adım, protezin kesin olarak ihtiyaçlarınıza göre özelleştirilebilmesi için MyoTest'i tamamlamaktır. Bu test sırasında, bir myoelectric kol protezini kontrol edip edemeyeceğinizi belirlemek için ölçümler alınır. Size en uygun protez tipini belirleme süreci, bu test ve sonraki myo-eğitimlerde elde edilen kapasitelere dayalı ortak bir çalışmadır. Ancak o zaman protez üretimi başlar.

Protez eğitimi

Protezi kullanma

Protezi giyip çıkarabilme

Protezin tipine ve güdüğünüze bağlı olarak bir protezi giymenin ve çıkarmanın çeşitli yolları vardır. Bir diğer önemli husus, tedaviniz için kullanılan ortopedik teknolojinin tek taraflı (unilateral) mı yoksa iki taraflı (bilateral) mı olduğudur. Terapistiniz, protez kullanımı konusunda eğitim sırasında size en uygun yöntemin ne olduğunu size gösterecektir.

Protezi giymeden önce elektrotların bulunduğu bölgedeki cildi biraz nemlendirebilirsiniz. Bu, cildin direncini azaltır ve kaslar veya cilt ile protez soketindeki elektrotlar arasındaki iletkenliği artırır. Nemlendirilmeden, protezi en iyi şekilde kontrol edebilmeniz için iyi bir temas sağlamak biraz zaman alabilir.

Bakım ve temizleme

Proteziniz günlük temizlik ve bakım gerektirir. Teri ve cilt parçacıklarını gidermek için soketin içini nemli bir bezle silin. Ayrıca protez eldiveninizi bakım talimatlarına göre temizleyin ve çatlak olup olmadığını kontrol edin. Herhangi bir çatlak varsa, protez eldiveni değiştirmeniz gerekecektir. Bir liner giyerseniz, lütfen kullanım talimatlarına göre günlük olarak bakımını yapın.

Kontrol eğitimi ve tekrarlanan egzersizler

Protezinizdeki komponentlere bağlı olarak eli nasıl açıp kapatacağınızı, içe ve dışa rotasyonunu ve ayrıca dirsek eklemini nasıl büküp uzatacağınızı öğreniyorsunuz. Ayrıca çeşitli komponentler arasında geçiş yapma alıştırması da yaparsınız.

Bir sonraki adım, hareket serilerini tekrar tekrar uygulamaktır. Bu seriler daha sonra büyük ölçüde otomatik hale gelir, böylece protezi kontrol etmek için fazla düşünmenize gerek kalmaz ve kaslarınızı gererken dayanıklılığınızı artırabilirsiniz.

Koniler, şekiller içeren çeşitli oyunlar veya örneğin dikey ve/veya yatay olarak yeniden konumlandırılabilen kliplere sahip bir klips ağacı uygun alıştırma yollarıdır. Bu oyunlar, protez elinizle hassas bir rotasyon ve kavrama gerektirir.

Günlük egzersizler

Kontrol eğitimi ve tekrarlanan egzersizlerden sonra, daha karmaşık hareket kalıplarına hazırlanmış olacaksınız. Günlük eğitim ihtiyaçlarınıza göre uyarlanır. Egzersizler, günlük yaşamınızda ve işte sizin için neyin önemli olduğuna göre seçilir.

Bu eğitim, havlu katlamak gibi basit aktivitelerle başlar ve eksiksiz bir yemek hazırlamaya kadar devam eder. Eğitim ayrıca kıyafetlerinizi giyebilmeyi ve çıkarabilmeyi, herhangi bir şişeyi açmayı ve bir bardağa içeceği dökmeyi veya ofisinizde eşyaları taşımayı içerebilir. Yardım almadan yemek yiyebilmek için çatal ve bıçak kullanmak bağımsızlığa doğru büyük bir adımdır. Protezinizin bu konuda size ne kadar yardımcı olabileceğine şaşıracaksınız.

Daha fazla terapi önlemleri

Denge ve koordinasyon eğitimi

Amputasyon her zaman denge duygunuzu da etkilediğinden, denge ve koordinasyon eğitimi önerilir. İkincisi durumunda, göz/protez el koordinasyonu uygulamak özellikle önemlidir, çünkü gözlerin eldeki hissizliği telafi etmek için elin hareketlerini kontrol etmesi gerekir.

Cihazlar hakkında tavsiye

Rehabilitasyon sürecinde yeni protezinizle bazı aktivitelerde zorlandığınızı fark ederseniz çeşitli cihazları test edebilirsiniz. Terapistiniz bunun sizin durumunuzda mantıklı olup olmadığını değerlendirebilir.

Ancak, tüm cihazlar için kural her zaman “çoğu zarar”. Onlara ne kadar az ihtiyaç duyarsanız, günlük yaşamınızda o kadar bağımsız olursunuz. Ev ortamınızda çok sayıda cihaz kullanıyorsanız, özel cihazlarınız yanınızda olmadığında, evinizin dışındayken çok daha bağımlı olursunuz. Bununla birlikte, iki taraflı (bilateral) bir amputasyon veya yüksek bir amputasyon seviyeniz varsa, bu tür cihazlar bazen vazgeçilmezdir.

Eğlence ve spor

Proteziniz eğlence aktiviteleri için yeni olanaklar açar. Bundan yararlandığınızdan emin olun, çünkü fiziksel aktivite her zaman genel sağlığınız için faydalıdır. Lütfen bu konuda terapistinizden bilgi isteyiniz.