Rehabilitacja po amputacji nogi

Rehabilitacja po amputacji nogi

Codzienne życie z protezą po amputacji nogi – pielęgnacja kikuta, obsługa i nauka chodu z protezą.

Rehabilitacja

Rehabilitacja po amputacji kończyny dolnej

Kompleksowa rehabilitacja pacjenta po amputacji kończyny powinna zostać rozpoczęta tak szybko, jak to możliwe. Działania poprawiające stan fizyczny oraz psychiczny pacjenta powinny być ze sobą połączone oraz motywować do aktywnego udziału pacjenta i jego bliskich w całym procesie terapeutycznym. Decyzję o rozpoczęciu rehabilitacji podejmuje lekarz prowadzący w oparciu o ogólny stan zdrowia pacjenta.

Etap rozpoczęcia wykonania zaopatrzenia w protezę kończyny następuje w momencie, gdy rana na kikucie jest zagojona oraz kikut amputowanej kończyny odpowiednio przygotowany. Ważne, aby w momencie rozpoczęcia zaopatrzenia w protezę pacjent był możliwie najbardziej sprawny i poruszał się przy pomocy balkonika lub kul łokciowych. Czas otrzymania protezy powinien być ściśle połączony z nauką użytkowania protezy, kontynuacją rehabilitacji ruchowej oraz nauką chodu w protezie. Wszystkie te działania w połączeniu z odpowiednio dobraną protezą zapewnią powrót do mobilności i niezależności oraz sprawią, że normalne życie znów stanie się możliwe.

Poniżej znajdują się filmy przedstawiające ćwiczenia po amputacji uda i podudzia oraz istotne kwestie, które należy wziąć pod uwagę w czasie rehabilitacji ruchowej pacjentów po amputacji kończyny dolnej.



Nauka chodu

Nauka chodu w protezie

Celem kompleksowej rehabilitacji jest przygotowanie pacjenta po amputacji na powrót do możliwie najlepszego funkcjonowania w życiu codziennym. W czasie ćwiczeń należy skupić się na poprawie siły, wytrzymałości i koordynacji ruchowej, a także nauczyć się odpowiedniego użytkowania protezy. Nauka chodu w protezie pozwoli na uzyskanie bezpiecznego i możliwie najbardziej fizjologicznego wzorca chodu.

W czasie nauki chodu na protezie dużą rolę odgrywają elementy z jakich zbudowana jest proteza kończyny. W przypadku amputacji na poziomie uda bardzo ważnym elementem jest przegub kolanowy. Zarówno elementy protezy, jak i trening powinny być dopasowane do indywidualnych potrzeb oraz predyspozycji pacjenta.



Prawidłowe zakładanie i zdejmowanie protezy

Odpowiednie i samodzielne zakładanie oraz zdejmowanie protezy są bazą dla nauki chodu w protezie, a także pierwszym elementem treningu. Warto, aby na początku bliska osoba również wiedziała na co zwrócić uwagę i w razie potrzeby mogła być wsparciem. Celem jest jednak samodzielne wykonywanie przez pacjenta wszystkich czynności związanych z protezą.

Metoda zakładania i zdejmowania zależna jest od elementów Twojej protezy - Twój technik lub fizjoterapeuta pokaże jaka metoda będzie najlepsza.

W filmikach znajdujących się poniżej pacjenci przedstawiają w jaki sposób należy zakładać protezę z zawieszeniem na PIN.



Siadanie i wstawanie w protezie

Siadanie i wstawanie w protezie

Po odpowiednim założeniu protezy następnym elementem będzie nauka siadania i wstawania w protezie. Czynność ta wykonywania jest w ciągu dnia wielokrotnie, dlatego warto ją ćwiczyć. Pacjenci po amputacji na poziomie uda, posiadający protezę z przegubem elektronicznym mają możliwość siadania oraz wstawania obciążając równomiernie protezę i zachowaną kończynę - zapobiega to przedwczesnemu powstawaniu stanów zwyrodnieniowych oraz przeciążeń zachowanej kończyny.

Nauka chodu po płaskich powierzchniach

Gdy czynności związane z obchodzeniem się z protezą są już dobrze opanowane można rozpocząć naukę chodu w protezie. Na tym etapie ważne będą ćwiczenia poprawiające równowagę i koordynację oraz nauka utrzymywania prawidłowej postawy ciała. Warto również wykonywać ćwiczenia poprawiające siłę mięśniową- silne mięśnie ułatwią chód w protezie.

Nauka odpowiedniego obciążania protezy i pierwszych kroków w protezie odbywa się przy pomocy poręczy, zapewni to poczucie bezpieczeństwa. Jeżeli pacjent poczuje się można rozpocząć naukę chodu na większej przestrzeni przy pomocy odpowiednio dobranych przyrządów pomocniczych (balkonik, kule). Kombinacja ćwiczeń wzmacniających mięśnie tułowia i odpowiednia technika chodu pozwolą na pewniejszy chód i stopniową redukcję potrzebnych pomocy.

Jeżeli chodzenie po płaskich powierzchniach nie będzie sprawiało trudności można rozpocząć ćwiczenia chodu po nierównym podłożu.

Bezpieczne chodzenie po schodach i pochylniach

W życiu codziennym zdarzają się sytuacje mogące sprawiać trudność użytkownikowi protezy - pokonywanie schodów, chodzenie po pochyłym terenie i nierównych powierzchniach. Nauka chodzenia po schodach i pochylniach są bardzo ważne i pozwolą na łatwiejsze radzenie sobie w sytuacjach codziennych. Dobór odpowiedniej techniki zależny jest od elementów z jakiej składa się proteza.


Kontynuacja pielęgnacji kikuta

Kontynuacja pielęgnacji kikuta

Odpowiednia pielęgnacja kikuta już na etapie pobytu w szpitalu jest bardzo ważna. Personel medyczny sprawujący opiekę nad pacjentem poinformuje na co należy zwrócić uwagę. Po wyjściu ze szpitala pacjent może samodzielnie zatroszczyć się o pielęgnację kikuta. Odpowiednia pielęgnacja kikuta wpłynie korzystnie na użytkowanie protezy oraz zapobiegnie powstawaniu podrażnień skóry.

Codzienna pielęgnacja kikuta i protezy

Pielęgnacja kikuta jest konieczna dla utrzymania skóry w dobrej kondycji. Aby skóra kikuta nie była szorstka i przesuszona codziennie rano i wieczorem powinna zostać umyta ciepłą wodą i delikatnym środkiem myjącym, a następnie dobrze osuszona ręcznikiem i posmarowana kremem. Derma Repair i Derma Prevent to dwa produkty Ottobock wynalezione z myślą o pielęgnacji kikuta i skóry narażonej na duże obciążenia. Derma Prevent tworząc na skórze ochronną powłokę zapobiega powstawaniu otarć i ran - preparat powinien być użyty. Derma Repair wspomaga regenerację podrażnionej skóry i chroni ją przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi - stosowana jest przeważnie wieczorem po zdjęciu protezy. Szczególnie na początku użytkowania należy regularnie kontrolować stan skóry na kikucie, zwróć uwagę czy nie powstają otarcia, pęcherze lub rany. Zwróć uwagę na dobre założenie protezy, rano czynność ta może być trudniejsza - ciepła woda może spowodować nieznaczne powiększenie obwodów kikuta.

Pomoc w problemach z kikutem

Pomoc w problemach z kikutem

Jeżeli na kikucie dochodzi do powstania zmarszczek i zagłębień w miejscu blizny. Miejsca te należy dokładnie pielęgnować, aby nie dopuścić do powstania infekcji. Zwróć szczególną uwagę czy na skórze kikuta nie pojawiają się rany, otarcia lub pęcherze. Przy użyciu małego lusterka będziesz w stanie kontrolować stan skóry kikuta również w jego dolnej części. Pomocne mogą być również regularny masaż i delikatne rozciąganie blizny w każdym kierunku.

Pielęgnacja zachowanej kończyny

Zaraz po amputacji kikut amputowanej kończyny nie jest w pełni gotowy na duże obciążenia. Początkowo ciężar ciała spoczywa jedynie na zachowanej kończynie, dlatego warto zadbać o jej odpowiednią pielęgnację.

W przypadku chorób krążenia należy zadbać o odpowiednią ochronę zachowanej kończyny. Nawet małe rany mogą być niebezpieczne i stwarzać ryzyko powstania infekcji. Zalecanie jest poruszanie się w wygodnym oraz chroniącym stopę obuwiu, aby zmniejszyć ryzyko powstania zranień. Należy regularnie kontrolować stan zachowanej kończyny pod kątem ran i otarć. Jeżeli pojawi się coś niepokojącego należy bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem. Istotny jest także dobór odpowiedniego rodzaju skarpet, które powinny być wykonane z wełny lub bawełny. Ściągacz skarpety nie powinien zbytnio uciskać łydki, aby nie spowodować zaburzeń krążenia w zachowanej nodze. Pończochy i skarpety powinny dobrze przylegać do kończyny i być regularnie zmieniane. Brak odpowiedniej higieny może powodować podrażnienia skóry oraz prowadzić do infekcji.

Warto tak często, jak to możliwe wykonywać ruchy stopą zachowanej kończyny, wpłynie to korzystanie na pracę pompy mięśniowej oraz poprawi przepływ krwi.



Dlaczego odczuwam ból w kikucie?

Po amputacji w kikucie kończyny mogą wystąpić różne rodzaje bólu. Mogą to być ból kości, ból rany, ból nerwu lub ból fantomowy. Ból leczy się zgodnie z jego przyczyną (na przykład za pomocą leków, ogrzewania/chłodzenia lub owinięcia kikuta). Możesz porozmawiać o tym ze swoim Technikiem-Ortopedą.

Kiedy dotykam skóry kikuta, mam „dziwnie” odczucia. Co mogę z tym zrobić?

Po amputacji mogą wystąpić zaburzenia czucia na kikucie. Wynika to z przecięcia nerwów podczas operacji. Te nieznane odczucia często same wracają z czasem do normy. Możesz jednak wspomóc ten proces, narażając kikut kończyny na różne bodźce sensoryczne, na przykład pocierając skórę ręcznikiem frotte lub miękką szczoteczką.

Dlaczego nie mogę dostać protezy zaraz po amputacji?

Po operacji kikut kończyny jest nadal opuchnięty, a skóra wrażliwa. Rana również potrzebuje czasu na zagojenie.

Czy z protezą znów będę mógł jeździć samochodem?

Dużo zależy od Twojej amputacji i odpowiedź na to pytanie jest bardzo indywidualna. Niemniej niektórzy nasi pacjenci jeżdżą samochodem po amputacji nogi. Obejrzyj film z naszą pacjentką jak prowadzi samochód po amputacji podudzia.

Czy z protezą można jeździć na rowerze?

To czy będziesz mógł jeździć na rowerze zależy od poziomu amputacji i rodzaju protezy. Zawsze najpierw zacznij swoją przygodę z jazdą na rowerze stacjonarnym a potem spróbuj na normalnym rowerze tylko wtedy, gdy ten test zakończy się pomyślnie.

Obejrzyj jak pacjentka Centrum Ortopedycznego Ottobock jeździ na rowerze po amputacji podudzia z protezą stopy Meridium.

Czy będę mógł wrócić do pracy z protezą?

Zależy od pracy jaką wykonywałeś przed amputacją, od poziomu amputacji i od Twojej protezy. Jeśli Twoja praca wiąże się z dużym obciążeniem fizycznym, powinieneś poinformować o tym swojego Technika-Ortopedę jeszcze przed wykonaniem protezy, ponieważ rodzaj obciążenia ma wpływ na dobór komponentów protezy. Dowiedz się więcej o naszym projekcie "Powrót do pracy po amputacji" otrzymaj wsparcie naszego doradcy prawno-medycznego.

Kiedy będę potrzebować nowej protezy?

To kwestia indywidualna. Jeśli lej protezy jest dobrze dopasowany i nic Cię nie boli ani nie obciera to nie będziesz potrzebować nowej protezy.