Cuộc sống sau khi mất chân

Rehabilitation and the leg prosthesis

Sau phẫu thuật cắt cụt, chúng tôi sẽ cùng bạn tìm hiểu để chuẩn bị cho cuộc sống sinh hoạt sau này , bao gồm cả việc chăm sóc mỏm cụt, tập luyện và sử dụng chân giả

Tổng quan

Phục hồi chức năng sau cắt cụt chân

Khi vết mổ trên phần chi thể còn lại đã lành, giai đoạn Phục hồi chức năng sẽ bắt đầu một vài tuần sau phẫu thuật. Trong hầu hết các trường hợp, việc phục hồi chức năng cho bệnh nhân nội trú hoặc ngoại trú sẽ mất đến sáu tháng. Tốt nhất bạn nên chọn một cơ sở phục hồi chức năng chuyên điều trị cho bệnh nhân cắt cụt.
Trong thời gian phục hồi chức năng tại cơ sở điều trị, bạn sẽ được chăm sóc bởi đội ngũ Bác sĩ, nhà Vật lý trị liệu và chuyên viên hoạt động trị liệu. Chương trình trị liệu được điều chỉnh cho phù hợp với thể trạng của bạn. Thông thường bạn sẽ có một buổi vật lý trị liệu hàng ngày với bài tập đi và các buổi trị liệu bằng vật lý cho cả thể chất lẫn tinh thần, tắm, mát xa, điện trị liệu…Việc điều trị được chia ra trong khoảng 3 đến 4 giờ mỗi ngày với mỗi bài tập là nửa giờ xen kẽ các lần nghỉ giải lao. Mục đích là để bạn trở lại cuộc sống quen thuộc hàng ngày càng nhanh càng tốt. Bạn cần hiểu rằng sự tham gia tích cực của bạn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến kết quả phục hồi chức năng. Điều này cũng có thể làm thay đổi lối sống trước đây của bạn. Bác sĩ điều trị của bạn hoặc một Bác sĩ tâm lý cũng có thể hỗ trợ bạn ở đây, hãy đừng ngần ngại yêu cầu được tư vấn bởi chuyên gia tâm lý hoặc tư vấn viên gia đình.

Tập đi với chân giả

Tập đi với chân giả

Mục tiêu của phục hồi chức năng là giúp bạn có sự chuẩn bị tốt nhất cho cuộc sống sinh hoạt hằng ngày với chân giả của bạn. Đầu tiên, điều này bao gồm việc lấy lại sức mạnh, độ bền và khả năng phối hợp của bạn thông qua tập vật lý trị liệu. Ngoài ra, khóa đào tạo về dáng đi đặc biệt dạy bạn cách sử dụng chân giả.
Các chức năng cơ bản của khớp gối cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc rèn luyện dáng đi cho người bị cụt chi. Vì lý do này, lý tưởng nhất là chương trình tập đi được điều chỉnh cho phù hợp với các thiết kế chân giả mà bạn đang sử dụng.
Tìm hiểu thêm về các yêu cầu tập đi cho người cụt chân tại đây.

Chăm sóc mỏm cụt

Chăm sóc mỏm cụt

Tại bệnh viện, các điều dưỡng và Bác sĩ đã chăm sóc phần chi thể còn lại của bạn bằng cách làm sạch vết mổ và thay băng. Tại cơ sở Phục hồi chức năng, bạn cũng được hướng dẫn cách tự chăm sóc phần chi thể còn lại, chăm sóc sẹo mổ và chân bên lành của bạn. Hãy nhớ rằng chăm sóc thường xuyên và tích cực là điều chủ yếu để sau này bạn đi chân giả mà không gặp vấn đề gì. Bạn có thể sử dụng các sản phẩm chăm sóc đặc biệt cho phần chi thể còn lại của mình. Dần dần, bạn sẽ hình thành thói quen chăm sóc như một sinh hoạt thường ngày trong cuộc sống của bạn.

Chăm sóc hằng ngày đối với mỏm cụt và chân giả

Trong giai đoạn phục hồi chức năng, bạn sẽ được hướng dẫn cách chăm sóc đúng cách cho phần chi còn lại của mình. Để ngăn da trở nên thô ráp và đóng vảy, bạn nên rửa phần chi còn sót lại bằng nước và xà phòng nhẹ vào buổi sáng và buổi tối (ví dụ: Derma Clean). Sau đó lau khô da thật kỹ hoặc cẩn thận chấm khô và thoa kem dưỡng. Derma Repair và Derma Prevent là hai sản phẩm của Ottobock được phát triển đặc biệt để chăm sóc các vùng da tay chân còn sót lại và da bị căng thẳng cao. Ví dụ như Derma Prevent giúp ngăn ngừa tình trạng nứt nẻ bằng cách bao phủ da như một lớp màng bảo vệ, giữ cho da mềm mại và dẻo dai. Derma Prevent thường được sử dụng kết hợp với lớp lót và do đó được áp dụng trực tiếp trước khi gắn phục hình. Derma Repair làm giảm bớt hậu quả của làn da căng thẳng và bảo vệ nó khỏi những tác động gây hại từ bên ngoài. Derma Repair thường được áp dụng vào buổi tối sau khi tháo bộ phận giả. Lưu ý rằng việc đeo chân giả vào buổi sáng - ngay sau khi rửa sạch - thường khó hơn bình thường, vì nước ấm khiến da ở phần chi còn lại hơi sưng.
Ngoài việc chăm sóc phần chi còn lại của bạn, chân giả cũng nên được làm sạch hàng ngày. Chuyên gia O&P của bạn sẽ sẵn lòng tư vấn cho bạn. Lau sạch bên trong ổ mỏm cụt của chân giả bằng khăn ẩm để loại bỏ mồ hôi và các hạt da. Bề mặt tiếp xúc sạch sẽ giúp da không bị kích ứng. Nếu bạn mang lớp lót, hãy chăm sóc nó hàng ngày cũng như theo hướng dẫn sử dụng.

Skin care after an amputation

Cleaning the prosthesis liner

Giải quyết vấn đề thường gặp tại mỏm cụt

Nếu nếp nhăn hoặc sẹo lõm đã hình thành trên mỏm cụt, những vết này cần được chăm sóc đặc biệt tích cực để ngăn ngừa nhiễm trùng. Nhóm phục hồi chức năng của bạn có thể cung cấp cho bạn lời khuyên. Trong khi chăm sóc mỏm cụt của bạn, hãy tìm vết thương trên da, các điểm tì đè và vết phồng rộp. Những điều này có thể yêu cầu điều trị y tế. Một chiếc gương có thể giúp bạn kiểm tra phần sau của mỏm cụt của bạn. Thường xuyên xoa bóp và kéo căng nhẹ vết sẹo là một yếu tố quan trọng khác của việc chăm sóc mỏm cụt và giảm mẫn cảm cho vùng da nhạy cảm ở phần chi còn lại.

Chăm sóc bên chân lành

Sau khi cắt cụt chân, phần chi còn lại của bạn sẽ không thể chịu được nhiều trọng lượng. Điều này tự động gây tác động lớn hơn cho bên chân lành. Tuy nhiên, điều rất quan trọng là nó phải khỏe mạnh và nguyên vẹn để bạn có thể lấy lại khả năng vận động.
Nếu bạn bị rối loạn tuần hoàn, hãy thường xuyên kiểm tra chân lành của bạn để phát hiện các chấn thương nhẹ. Chúng có thể trở nên nguy hiểm trong trường hợp bị nhiễm trùng và do đó cần được bác sĩ điều trị ngay lập tức. Nhiều người bị ảnh hưởng đến gặp bác sĩ chăm sóc chân được đào tạo để chăm sóc chân, chẳng hạn như cắt móng chân. Đôi giày thoải mái, vừa vặn giúp giảm căng thẳng cho chân lành của bạn. Lót cũng có thể được khuyến khích. Ngoài giày dép, việc lựa chọn tất của bạn cũng rất quan trọng: Tất nên được làm bằng len hoặc cotton để chúng thấm hút mồ hôi tốt. Nếu vòng bít quá chặt, nó có thể làm gián đoạn quá trình lưu thông máu. Tất phải vừa vặn không bị nhăn và chỉ nên mặc trong một ngày. Nếu không, mồ hôi sẽ hình thành cặn muối làm nứt da và có thể dẫn đến nhiễm trùng. Nếu bạn bị rối loạn tuần hoàn, điều quan trọng là không được chuyển sang xe lăn khi đi chân trần. Bạn cũng không nên đứng hoặc đi chân trần - nguy cơ chấn thương là rất cao. Và khi nằm trên giường, bạn có thể đặt một giá đỡ có đệm lót dưới gót chân và mắt cá chân của chân âm lành để ngăn các điểm tỳ đè.

Câu hỏi thường gặp

Frequently asked questions

The loss of one or more limbs poses numerous questions for those affected. You’ll find answers to some of the most frequently asked questions here.

If you can’t find the answer to one of your questions here, contact your O&P professional, therapist or doctor. Your rehabilitation team is in the best position to assess your individual situation and provide you with professional advice on this basis.

Tại sao tôi thấy đau phần chi thể còn lại ? Tôi có thể làm gì?

Tại sao tôi thấy đau phần mỏm cụt ? Tôi có thể làm gì?

Sau một phẫu thuật cắt cụt, nhiều kiểu đau có thể xảy ra. Có thể là đau xương, đau vết mổ, đau thần kinh hoặc đau chi ma. Tùy nguyên nhân mà có cách điều trị khác nhau (ví dụ : dùng thuốc giảm đau, chườm nóng/lạnh, bó phần chi thể còn lại…). Hãy trao đổi với Chuyên gia hoặc/và Nhà trị liệu đau của bạn.

Khi chạm vào da trên chi thể còn lại, tôi thấy rất “lạ” ? Tôi có thể làm gì ?

Khi chạm vào da trên chi thể còn lại, tôi thấy rất “lạ” ? Tôi có thể làm gì ?

Sau một phẫu thuật cắt cụt, rối loạn độ nhạy cảm có thể xảy ra trên phần chi thể còn lại. Điều này là do dây thần kinh bị đứt trong quá trình phẫu thuật. Những cảm giác “lạ” như vậy sẽ tự bình thường hóa sau một thời gian. Tuy nhiên, bạn có thể hỗ trợ quá trình này bằng cách cho phần chi thể còn lại chịu nhiều kích thích bằng cảm giác khác nhau, ví dụ bạn có thể chà xát da bằng một chiếc khăn bông hoặc bàn chải lông mềm.

Tại sao tôi không thể lắp chân giả ngay sau khi cắt cụt chân ?

Tại sao tôi không thể lắp chân giả ngay sau khi cắt cụt chân ?

Sau phẫu thuật, phần chi thể còn lại vẫn còn sưng nề và da chỗ đó rất nhạy cảm. Vết mổ cũng cần có thời gian thích hợp để lành lại. Hãy chắc chắn rằng tất cả các biện pháp điều trị cần thiết được hoàn thanh trước khi quá trình lắp chân giả bắt đầu.

Will I be able to drive a car again with the prosthesis?

Will I be able to drive a car again with the prosthesis?

Please contact the relevant authorities who are responsible for this topic. The ability to drive after an amputation is assessed differently between countries. In many cases, only driving a vehicle with an automatic transmission is permitted.

Tôi cần lưu ý điều gì khi đạp xe với chân giả?

Tôi cần lưu ý điều gì khi đạp xe với chân giả?

Khả năng đạp xe của bạn phụ thuộc vào mức độ cắt cụt và loại chân giả mà bạn được lắp. Trong mọi trường hợp, bạn nên kiểm tra khả năng của mình trước với một chiếc xe đạp đứng yên, và chỉ chuyển sang đạp xe bình thường sau khi đã chắc chắn mình đạp được.

Tôi có thể đi làm lại với chân giả không?

Tôi có thể đi làm lại với chân giả không?

Điều này phụ thuộc vào công việc của bạn, bạn có thể quay lại làm việc với chân giả. Nhưng nếu bạn lao động nặng thì nên trao đổi với kỹ thuật viên lắp ráp chân giả trước khi làm chân do công việc đòi hỏi chịu lực nặng có ảnh hưởng đến đặc điểm của ổ mỏm cụt và việc lựa chọn các bán thanh phẩm cho chân giả.

Khi nào tôi cần thay chân giả mới?

Khi nào tôi cần thay chân giả mới?

Câu hỏi này cũng không có câu trả lời tiêu chuẩn. Nếu bạn thấy ổ mỏm cụt chân giả vẫn còn vừa vặn và bạn không gặp khó khăn gì khi sử dụng thì bạn chưa cần thay chân giả mới.